Historia Portugalii na ESC – 1975 – Wyzwolony kraj spada w rankingach

Wydarzenia z końca kwietnia 1974 roku wpłynęły nie tylko na sytuację polityczną Portugalii, ale także na same preselekcje do Eurowizji. W 1975 roku Festival da Cancao był już zorganizowany bardziej „swobodnie”, wielu wykonawców pojawiło się na scenie w mniej formalnych strojach, po raz pierwszy jurorzy zostali zaprezentowani widzom w studiu, a co najciekawsze – pozbyto się praktycznie wszystkich dekoracji, zwłaszcza takich, które mogły się kojarzyć z czasem przed Rewolucją Goździków. Dwunasta edycja FdC była pierwszą, której scenariusz nie musiał przechodzić przez kontrolę cenzury, ale rewolucyjne nastroje nadal się utrzymywały, zwłaszcza w tematyce konkursowych piosenek. Finał odbył się 15 lutego, ale dzień wcześniej po raz pierwszy zaprezentowano widzom wszystkie konkursowe utwory – pokazano je dwukrotnie: o 13:00 na RTP1 i o 21:00 na RTP2, by wszyscy mieli okazję zapoznać się ze stawką. 15 lutego pokazano nagrane dzień wcześniej występy, a jedynie głosowanie jury pokazane było na żywo. Konkurs prowadzili Maria Elisa Domingues i José Nuno Martins.

„Rewolucyjny” reprezentant Portugalii 1974 – Paulo de Carvalho – zaprezentował w finale aż dwa utwory. Zajął miejsca trzecie i czwarte. Wygrał Duarte Mendes z utworem „Madrugada” zdobywając 61 punktów w nowym głosowaniu, gdzie o wynikach decydowali jurorzy regionalni, przedstawiciele RTP oraz autorzy tekstów i kompozytorzy piosenek. Drugie miejsce zdobył Carlos Cavalheiro z „A boca do lobo” – uzbierał 59 punktów, a mówi się, że Duarte Mendes wygrał, bo jego utwór był bardziej podniosły i pasował do post-rewolucyjnego klimatu panującego w kraju. Ostatnie miejsce otrzymał Fernando Gaspar – uzbierał 22 punkty.

José Henrique Duarte Mendes urodził się w 1947 roku i pochodzi z Lizbony. Nazywany jest „Kapitanem Kwietnia”, gdyż jako wojskowy brał udział w przewrocie, który obalił dyktaturę w Portugalii. Swój pierwszy singiel wydał w 1970 roku, a ostatni…pięć lat później, więc po udziale w Eurowizji jego kariera muzyczna dobiegła końca. W Festival da Cancao zadebiutował w 1970 roku zajmując przedostatnie, 9. miejsce za utwór „Entao dizia-te”. Rok później także był przedostatni (ale tym razem na 8. miejscu) z kompozycją „Adolescente”. W 1972 zaśpiewał „Cidade alheia” zajmując 6. pozycję. W top3 po raz pierwszy znalazł się w 1973 roku za sprawą piosenki „Gente”. W 1974 roku nie startował, a w 1975 powrócił i wygrał. Udział w Rewolucji Goździków na pewno mu w tym pomógł. Piosenkę „Madrugada” napisał José Luís Tinoco. „Piosenka, w skrócie, mówi o tym jak cudownie jest po rewolucji. Nie jest polityczna, ale wydźwięk ma oczywisty” – informuje specjalista Dziennika Eurowizyjnego od portugalskiej historii eurowizyjnej, Tymon Chwalisz.

Ekscytacja wolnością Portugalczyków widoczna była też na samej Eurowizji w Sztokholmie. Duarte Mendes chciał wystąpić na scenie w wojskowym uniformie i z bronią w ręku – zapewne planował pokazać się w takim wydaniu, z jakiego najlepiej kojarzą go Portugalczycy. EBU nie wyraziło na to zgody. Portugalczyk i Jugosłowianie zdecydowali się też na zaśpiewanie swoich utworów po angielsku podczas prób, ale w językach narodowych podczas samego finału. Portugalia wystartowała z 16. numerem startowym, pomiędzy Finlandią a Hiszpanią. Po raz pierwszy zastosowano system punktacyjny obowiązujący do dziś, czyli punkty od 1 do 8, 10 oraz 12. Niestety, wyzwolonej Portugalii nie do końca się powiodło – zdobyła 16 punktów co dało jej 16. miejsce na 19 możliwych. Duarte Mendes pokonał jedynie Niemcy, Norwegię i Turcję. Spora jest w tym zasługa debiutującej Turcji, która dała Portugalii 12 punktów! Poza tym piosenka z Portugalii otrzymała po 2 punkty z Hiszpanii i Francji. Portugalskie jury 12 punktów przekazało Francji, 10 Włochom, a 8 Luksemburgowi. Zwycięska Holandia dostała 7 punktów, sąsiednia Hiszpania nie dostała nic…Punkty przekazywała Ana Zanatti, a komentatorami byli Júlio Isidro (dla RTP1) i Amadeu Meireles (dla RDP Antena1).

Chociaż Duarte Mendes nie był ostatni, to jednak 16. miejsce jest w tym momencie najgorszym, jakie Portugalia zajęła w swojej historii. Ma to oczywiście związek z rosnącą liczbą krajów startujących w tej imprezie. Pobicie tego „rekordu” nastąpi w 1978 roku, a już w 1976 nastąpi kolejna rewolucja…tym razem już tylko w formacie Festival da Cancao.

Przypominam, że do odcinka z rokiem 1983 trwać będzie głosowanie na pierwszą dekadę piosenek Festival da Cancao. Głosowanie dostępne TUTAJ.


  • RSS